فرهنگ شهروندی؛ زیرساخت شهری ارزان‌تر و کارآمدتر/ نظام مسائل فرهنگ شهروندی باید احصا شود
فرهنگ شهروندی؛ زیرساخت شهری ارزان‌تر و کارآمدتر/ نظام مسائل فرهنگ شهروندی باید احصا شود
ملایی با تأکید بر اینکه فرهنگ شهروندی باید به یکی از مأموریت‌های اصلی مدیریت شهری تبدیل شود، گفت: اصلاح رفتار شهروندی علاوه بر ارتقای کیفیت زندگی شهری، یک سرمایه‌گذاری مؤثر برای کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری در حوزه‌های مختلف مدیریت شهری است و برای تحقق آن باید نظام مسائل، برنامه و ساختار متناسب تدوین شود.

به گزارش روابط عمومی شورای اسلامی شهر قم، دکتر مصطفی ملایی در جلسه کمیسیون تلفیق شورای اسلامی شهر قم با موضوع فرهنگ شهروندی، با گرامیداشت یاد و خاطره آزادگان و اشاره به مناسبت‌های پیش‌رو اظهار کرد: فرهنگ شهروندی از موضوعات اساسی در حوزه مدیریت فرهنگی شهر است و هدف اصلی باید همراه کردن شهروندان با مأموریت‌های مدیریت شهری باشد.

وی افزود: زمانی که شهروند با وظایف و مأموریت‌های مدیریت شهری همراه شود، هم هزینه‌های اداره شهر کاهش پیدا می‌کند و هم بهره‌وری افزایش می‌یابد؛ بنابراین هزینه‌کرد در حوزه فرهنگ شهروندی صرفاً یک هزینه جاری نیست، بلکه نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده شهر محسوب می‌شود.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر قم با اشاره به تأثیر رفتار شهروندان بر هزینه‌های مدیریت شهری گفت: در حوزه‌هایی مانند پسماند، حمل‌ونقل عمومی، تاکسیرانی و فرهنگ آپارتمان‌نشینی، اصلاح رفتار شهروندی می‌تواند مستقیماً هزینه‌ها را کاهش دهد.

ملایی ادامه داد: برای نمونه، سالانه مبالغ قابل توجهی برای رفت‌وروب شهری هزینه می‌شود و اگر بتوان با آموزش و اصلاح رفتار شهروندی، میزان تولید و رهاسازی نامناسب زباله را کاهش داد، ضمن حفظ سلامت و کرامت پاکبانان، بخشی از هزینه‌های مدیریت شهری نیز کاهش خواهد یافت.

وی با تأکید بر ضرورت برنامه‌ریزی دقیق در این حوزه خاطرنشان کرد: اساس هر کار فرهنگی، احصای “نظام مسائل” است و تا زمانی که مسائل حوزه فرهنگ شهروندی به‌صورت دقیق شناسایی و اولویت‌بندی نشود، نمی‌توان برای رفع آنها برنامه مؤثر تدوین کرد.

ضرورت اصلاح ساختار فرهنگ شهروندی

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر قم با انتقاد از ضعف ساختاری موجود در حوزه فرهنگ شهروندی بیان کرد: اگر ساختار متناسبی برای این مأموریت وجود نداشته باشد، انتظار هماهنگی و اثرگذاری از یک فرد یا یک واحد محدود، منطقی نیست.

ملایی ادامه داد: برای ارتقای فرهنگ شهروندی، هم برنامه و هم ساختار مناسب نیاز است و پیشنهاد اصلاح ساختار و ایجاد مجموعه‌ای تخصصی برای آموزش و توسعه فرهنگ شهروندی باید با جدیت دنبال شود.

وی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت نهادهای مردمی و کنشگران اجتماعی تأکید کرد و گفت: برای پیشبرد این مأموریت نمی‌توان صرفاً بر ظرفیت نیروهای داخل مدیریت شهری تکیه کرد؛ باید فعالان اجتماعی، فرهنگی، هنری و مجموعه‌های مردمی نیز در این فرآیند وارد شوند.

بهره‌گیری از ظرفیت رسانه و هنر برای آموزش شهروندی

ملایی سپس با تأکید بر اهمیت استفاده از ابزارهای رسانه‌ای و هنری در اصلاح رفتار شهروندی خاطرنشان کرد: برای اثرگذاری بیشتر باید از ظرفیت شبکه‌های رسانه‌ای، تهیه‌کنندگان و مجریان کودک و نوجوان و هنرمندان استفاده کرد و پیام‌های مربوط به فرهنگ شهروندی را در قالب‌های کوتاه، جذاب و قابل فهم به جامعه منتقل کرد.

وی پیشنهاد کرد: با استفاده از ظرفیت هنرمندان و فعالان رسانه‌ای قم، مجموعه‌ای از تولیدات تصویری و آموزشی با موضوع رفتار شهروندی تهیه شود تا مفاهیم مورد نیاز، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، به زبان ساده و اثرگذار آموزش داده شود.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر قم یادآور شد: اگر بتوان رفتارهای صحیح را از سنین پایین آموزش داد و این آموزش‌ها را در قالب برنامه‌های جذاب فرهنگی و هنری ارائه کرد، در سال‌های آینده شاهد شهروندانی خواهیم بود که مسئولانه‌تر با شهر و امکانات عمومی رفتار می‌کنند.

فرهنگ شهروندی؛ مسئولیتی فراتر از یک واحد

ملایی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اینکه فرهنگ شهروندی نباید به فعالیت یک فرد یا یک واحد محدود شود، ابراز کرد: همه بخش‌های مدیریت شهری در این حوزه نقش دارند و شهرداری، شورا، نهادهای فرهنگی و اجتماعی و گروه‌های مردمی باید برای تحقق این هدف در کنار یکدیگر قرار گیرند.

وی تصریح کرد: همان‌طور که در بحران‌ها و مسائل مهم اجتماعی نیازمند فرماندهی و انسجام هستیم، در حوزه فرهنگ شهروندی نیز باید ساختار و تقسیم کار مشخصی وجود داشته باشد تا مجموعه‌های مختلف در یک مسیر واحد حرکت کنند.

رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر قم در پایان تأکید کرد: اگر به فرهنگ شهروندی با نگاه باورمحور و نه صرفاً اداری نگاه کنیم، می‌توانیم ضمن افزایش مشارکت مردم در مدیریت شهر، بسیاری از هزینه‌ها را کاهش دهیم و زمینه ارتقای کیفیت زندگی و بهره‌وری مدیریت شهری را فراهم کنیم.